Những hình ảnh người nổi tiếng với cơ thể sexy, cơ bắp cân đối, xuất hiện trước mắt bạn hàng ngày, họ là những đại diện lớn cho tiêu chuẩn hình thể hiện đại, là mục tiêu phấn đấu của hầu hết mọi người. Để có cơ thể săn chắc, điều đầu tiên là bạn phải có tỷ lệ mỡ đủ thấp. Tỷ lệ này là không dễ dàng có được, và đây là nguyên nhân chính  hầu hết mọi người muốn giảm cân.  

Trong khuôn khổ bài viết ngắn này, các bạn sẽ không tìm thấy những an ủi và gieo hi vọng rằng bạn sẽ giảm cân và đẹp như người mẫu chỉ bằng một vài mẹo đơn giản hay một vài loại thực phẩm chức năng. Bạn nên nhìn thẳng vào vấn đề của bản thân, nhiều người đã thất bại với những chương trình giảm cân dù họ tin rằng đã làm tất cả những điều mình cho là đúng đắn nhất. Vậy những lý do chính cho thất bại đó là gì? Chúng ta hãy điểm qua một vài lý do phổ biến nhất:

• Calories in- Calories out: Bạn ăn quá nhiều!!!

Lượng Calories nạp vào/lượng Calories tiêu thụ là yếu tố quan trọng nhất quyết định việc bạn có thể giảm cân được hay không.

Các chương trình giảm cân hiện nay dù phức tạp đến đâu chăng nữa vẫn không nằm ngoài mục tiêu: Giảm Calories đầu vào và tăng Calories tiêu thụ mỗi ngày.  Dù bạn đang áp dụng bất cứ phương pháp giảm cân nào, nếu lượng vào lớn hơn hay bằng lượng ra, bạn sẽ không thể giảm cân. Nếu bạn nghĩ rằng mình ăn đủ ít mà cân nặng vẫn không giảm,hãy quay lại bước đầu tiên này và tự tính Calories theo lượng ăn vào và lượng tiêu thụ theo cường độ vận động của mình. Như vậy, muốn giảm cân: Calories nạp vào nhỏ hơn Calories tiêu tốn!

• Do chế độ dinh dưỡng quá ít Calories:

Có vẻ mâu thuẫn với phát biểu trước, nhưng đây lại là vấn đề rất thường gặp với những người đang thực hiện giảm cân và có kết quả nhất định, khi bạn giảm lượng calories ăn vào mỗi ngày quá nhiều và đột ngột, bạn có thể rơi vào trạng thái kiệt quệ và cơ thể sẽ thích ứng bằng việc suy giảm một vài chức năng sinh lý để đảm bảo mức sinh tồn cơ bản nhất, như vậy tốc độ trao đổi chất của bạn sẽ giảm và bạn không đạt được mục tiêu giảm cân như mong muốn.

• Do bẩm sinh: Gen, giới tính.

Dù không muốn nhưng rất tiếc khi phải nói rằng, việc đốt mỡ là một năng khiếu bẩm sinh, bạn phải chấp nhận rằng một số người có khả năng đốt mỡ nhiều hơn những người còn lại.  Ngoài ra, giới cũng là một yếu tố bẩm sinh, nữ giới có tỷ lệ mỡ cơ thể cao hơn nam giới và phân bố mỡ ưu tiên tập trung nhiều tại vùng mông- đùi- bụng dưới, điều này do đặc tính sinh học cần tích trữ năng lượng phục vụ cho nhiệm vụ sinh sản và phụ nữ sẽ khó giảm mỡ hơn nam giới. Tuy nhiên những yếu tố bẩm sinh này chỉ có ý nghĩa rằng bạn sẽ phải tập luyện chăm chỉ và có chế độ dinh dưỡng khắt khe hơn một chút so với người khác, giảm cân là quá trình lâu dài và cần đánh giá định kỳ theo đơn vị tuần- tháng.

• Stress:

Cơ thể có xu hướng tích trữ nhiều chất béo hơn khi bạn gặp căng thẳng kéo dài, ngoài ra, bạn cũng sẽ dễ dàng mất kiểm soát thèm ăn hơn và nạp nhiều Calories hơn, điều này có thể giải thích bằng nồng độ hormone cortisol tăng cao khi bị stress. (1)

Nồng độ cao cortisol có thể gây nên tình trạng kháng insulin và tăng tích mỡ- đặc biệt ở bụng, ngoài ra còn làm tăng Ghrelin- là một hormon kích thích thèm ăn- và làm tăng cảm giác thèm ăn.

• Thiếu ngủ:

Khi bạn mệt mỏi, bạn thường dễ dàng chấp nhận chế độ ăn uống kém hơn như: đồ ăn nhanh, đồ ngọt, thức uống có gas… trao đổi chất có thể chậm lại khi bạn mất ngủ và với sự mệt mỏi đó, bạn không thể tập luyện thể thao hiệu quả. Trong một nghiên cứu về mối quan hệ giữa thời gian ngủ ngắn và chế độ ăn kiêng vào năm 2015 đã cho thấy những người thiếu ngủ có chế độ ăn  tổng năng lượng cao hơn, chất lượng thức ăn thấp, ít hoa quả và giàu chất béo hơn, ngoài ra, những người thiếu ngủ có thể có hành vi ăn uống không đều, ít hơn 3 bữa chính truyền thống và nhiều bữa nhỏ nhiều năng lượng và ăn nhiêu về đêm hơn. Như vậy, cải thiện giấc ngủ cũng là yếu tố cực kỳ quan trọng trong việc giảm cân.

• Do bệnh lý và thuốc:

Một số người không thể giảm cân do bệnh lý, ví dụ như bệnh lý suy tuyến giáp, gây giảm chuyển hóa và tích muối- nước, hay một vài rối loạn nội tiết gây tăng cân khác như Cushing, PCOS…Hay một vài loại thuốc sử dụng trong quá trình điều trị bệnh cũng có khả năng khiến bạn gặp khó khăn trong việc giảm cân như: dị ứng, chống viêm, thuốc tâm thần, huyết áp… Nếu cân nặng là vấn đề lớn, hãy trao đổi với bác sĩ của bạn để có thể có lựa chọn tốt hơn.

• Bạn ít vận động:

Tập một môn thể thao nào đó có thể là điều cuối cùng bạn có thể nghĩ đến, nhất là với phụ nữ- vốn định hình sẵn nỗi sợ về cơ bắp(Tập gym có tốt cho phụ nữ) và quỹ thời gian eo hẹp- tuy nhiên tập luyện thể thao lại là mảnh ghép hoàn hảo để hoàn thiện cho tất cả các chương trình ăn kiêng và giải quyết được hầu hết những vấn đề gặp phải trong quá trình giảm. Một nghiên cứu phân tích tổng hợp trên 1022 mẫu(hầu hết là phụ nữ) ghi nhận sau 12 tháng cũng kết luận rằng chế độ ăn kiêng kết hợp tập thể dục hiệu quả hơn so với sử dụng chế độ ăn kiêng đơn độc. (2)

Như vậy, việc hạn chế vận động sẽ là rào cản lớn cho những nỗ lực giảm cân của chúng ta.

Kết luận: Để đạt được tiêu chuẩn hình thể mẫu mực theo quan điểm thẩm mỹ hiện đại chưa bao giờ là dễ dàng. Rất nhiều người đang đi trên con đường  hoàn thiện hóa hình thể bản thân tuy nhiên kết quả đạt được không như mong đợi mà nguyên nhân của nó có thể do chế độ ăn thừa dinh dưỡng, thiếu vận động, nghỉ ngơi không đủ, căng thẳng kéo dài hay do các nguyên nhân bệnh lý. Để đạt được kết quả tốt nhất, các bạn cần có một chế độ dinh dưõng và tập luyện được cá nhân hóa phù hợp với bản thân, đồng thời có lịch sinh hoạt và nghỉ ngơi hợp lý. Đừng ngại ngần chia sẻ nhu cầu và những khó khăn của mình với HLV cá nhân hoặc bác sĩ để có được lời khuyên hữu ích nhất.